سخنوران

 



    


 ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
telegram youtube linkdin instagram facebook aparat  

 

فن بیان و صدا سازی: تمارین صدا سازی

صدا سازی در معنای عام به مجموعه تمرین ها، نرمش ها، بایدها، نباید ها و دیگر موارد برنامه ریزی شده گفته می شود که در تولید بهترین صدای موجود در هر فرد به کار بسته می شود.

برای برخوردار بودن از فن بیان قوی و جهت تقسیم انرژی تنفسی برای تلفظ دقیق حروف و محکم حرف زدن و روان سخن گفتن لازم است که شما انواع حروف در زبان فارسی را بشناسید تا بتوانید از آن ها متناسب با ویژگی های متفاوتی که دارند، در جهت تقویت فن بیان خود استفاده کنید.

نکته :در زبان فارسی حروف به دو دسته "صامت" و "مصوت" تقسیم می شوند. منظور از حروف صامت 32 حرف الفبا است که به تنهایی خاموش هستند و صدایی ندارند و برای تلفظ آن ها باید حروف مصوت یعنی صدادار به آن ها اضافه شود.
مصوت ها در فارسی 6 تا هستند:اِ - اَ - اُ که مصوت کوتاه هستند و آ - ای - او که مصوت بلند هستند. فراموش نکنید که میزان کشیدگی مصوت های بلند دو برابر مصوت های کوتاه است. این قانون البته در گفتار رعایت نمی شود ولی در هنگام شعرخوانی از اهمیت ویژه ای برای ایجاد لحن مناسب برخوردار است. 


صامتها خود به دو دسته انقباضی و انسدادی تقسیم می شوند.

صامت های انسدادی:

شامل حروف ب -پ - ت - ک - گ - ق - ء می باشد.

منظور از صامت های انسدادی این است که برای تلفظ حروف شما باید مسیر خروج هوا از دهان کاملا بسته شود. انسداد کامل خروجی هوا از دان دلیل نامگذاری این حروف است. اگر سعی کنید این حروف را بدون مصوت تلفظ کنید کاملا متوجه این انسداد کامل می شوید.

نکته: حروف انسدادی از آن جهت قابل اعتنا است که در هنگام تلفظ به میزان انرژی و نفس بیشتری نسبت به حروف انقباضی نیاز دارد. 

بنابراین کسانی که می خواهند از فن بیان قوی برخوردار باشند باید بدانند که هنگام تلفظ این حروف باید انرژی بیشتری مصرف کنند. یکی از دلایلی که حرف ت در آخر کلمات مانند هست، گفت و ... تلفظ نمی شود، همین نکته است. 

 

صامت های انقباضی

شامل حروف ف و خ ه س ز ش ژ ث ص ض ط ظ ل ر م ن چ ج ی می باشد.

منظور از صامت های انقباض این است که برای تلفظ این حروف، مسیر خروج هوا از دهان منقبض می شود ولی کاملا بسته نمی شود. 

نکته: تلفظ حروف انقباضی نسبت به حروف انسدادی به میزان انرژی و نفس کمتری نیاز دارد. 

 

علاوه بر تقسیم بندی صامت ها به انسدادی و انقباضی، تقسیم بندی دیگری هم وجود دارد که برای تقویت فن بیان و دستیابی به فن بیان قوی و قدرتمند، دانستن آن ضروری است.

 

صامت های آوایی و غیر آوایی

برخی حروف وقتی تلفظ می شوند با عبور هوا از میان تارآواهای صوتی در حنجره باعث لرزش آن ها می شوند. این حروف آوایی هستند و برخی دیگر در هنگام تلفظ باعث لرزش تاراواهای صوتی حنجره نمی شوند و این حروف غیرآوایی هستند.

نکته1: برای تشخیص این موضوع می توانید دو انگشت اشاره و سبابه خود را در زیر گلو قرار دهید و حروف را تلفظ کنید. هر زمان که هنگام تلفظ، لرزش تارآواهای صوتی را با انگشتان خود حس کردید، آن حروف آوایی هستند.

نکته2: حروف غیرآوایی نسبت به حروف آوایی در هنگام تلفظ به میزان انرژی و نفس بیشتری نیاز دارند و به کلام ساده تر، سخت تر تلفظ می شوند.

نکته3: بنابراین با توجه به دو تقسیم بندی های انجام شده می توان براساس میزان مصرف انرژی برای تلفظ، حروف را به ترتیب به چهار دسته تقسیم کرد که به ترتیب میزان مصرف انرژی و نفس و دشواری تلفظ در آن ها افزایش می یابد.

    

 

ردیف تقسیم بندی حروف حروف میزان مصرف انرژی
1 انقباضی - آوایی و - ز - ژ - ض - ظ - ل - م - ن - ج - ی -ر کم
2 انقباضی - غیرآوایی ف - خ - س - ص - ش - چ - ه متوسط
3 انسدادی - آوایی ب - گ - ق - ء  زیاد
4 انسدادی - غیرآوایی  پ - ت - ک   خیلی زیاد

 

  تمارین تلفظی:
تکرار مصوت های آ - اَ -اُ -اِ -ای با صدای بلند
خواندن آوازهای ریتمیک،مثل آواز "یار دبستانی من" و یا الهه ناز بنان در این مورد بسیار سودمند خواهد بود.


تمارین حروف نوک زبانی (ل ، ت ، د ، ن ):
تمرین (ل َ): برای تقویت عضلات نوک زبان شمعک را بین دندانها قرار دهید و بگویید:(لَ) فشار نوک زبان را بر انحنای لثه های فوقانی احساس کنید . لحظه ای نوک زبان را نگاه دارید تا مخرج حرف را بشناسید. بعد زبان را رها کنید تامصوت اَ تولید شود. نوک زبان پس از جدا شدن از انحنای لثه، پایین می آید و در کف دهان، پشت دندانهای پایین قرار می گیرد. زبان را محکم و با ضرب معین ورزش دهید. سعی کنید نوک زبان به اختیار خودتان باشد و ده بار بگویید: لَ

تکرار حرف ل به صورت مشدد می تواند قدرت عضله زبان شما را در تلفظ این حرف تقویت کند. سعی کنید کلماتی مانند الله، لااله الاالله

تمرین (تَ): نوک زبان پشت دندانها و کنارهای آن را به پشت لثه های بالا بفشارید و بگویید: تَ . قبل از ادای حرف یک لحظه فشار حرکت را حفظ کنید تا تماس بین زبان ،دندانها و لثه ها را احساس کنید. به انفجار هوایی که بعد از آزاد شدن زبان به وجود می آید توجه کنید و ده بار بگویید: تَ
تمرین (دَ) : نوک زبان را محکم پشت دندانها و کنارهای آن را پشت لثه  های بالا بفشارید و بگویید : دَ . فشار را یک لحظه نگه دارید تا محل آن را به خاطر بسپارید لرزش را بین دندانها و زبان احساس کنید. ده بار بگویید: دَ . وقتی زبان رها شد لرزش باید کاملا آشکار شود . هنگام ادای دَ نفس به صوت تبدیل می شود.
تمرین (نَ) : مصوت بعد از  نَ باید به تمامی از طریق دهان خارج شود .صامت را یک لحظه نگه دارید. به لرزش نوک زبان و تشدید صوت توجه کنید .

برای چالاکی و فرزی زبان به طور متناوب صامتهای د ل ت ن را تمرین کنید.
تمارین حروف پس زبانی ( ق ، ک ، گ ): ورزیده کردن انتها ی زبان برای وضوح بیان و آزاد کردن صدا اهمیت دارد. اگر انتهای  زبان سست باشد به تن صدا حالتهای خفه ای خواهد داد و مانع سرعت سخن گویی خواهد شد.
تمرین (ق َ): زبان کوچک را به انتهای زبان بفشارید و بگویید : قَ . د ر تلفظ ق توجه داشته باشید که ادای آن با فشار بیش از حد همراه نباشد چون به آن حالتی غلیظ و سخت خواهد داد و آن را تو گلویی خواهد کرد . ده بار بگویید: ق
تمرین (کَ) : تماس بین زبان کوچک و انتهای زبان باید محکم باشد . اگر زبان را زیاد به بالا فشار دهید تنش ایجاد خواهد کرد و اگر زیاد به عقب فشار دهید حالت توگلویی خواهد یافت . ده بار بگویید: ک و ده بار بگویید: گ
حروف ک گ ق را با شمعک و بدن شمعک چندین بار تمرین کنید تا قسمت پسین زبان ورزیده گردد.
 
تمارین حروف لبی (م ، ب ، پ):
تمرین (پَ):  هر دو لب را به هم بفشارید به طوری که یکدیگر را بپوشانند بگویید :پَ.  با ادای این حرف مقدار زیادی هوا بیرون می زند و حالتی شبیه باز شدن چوب پنبه بطری باید ایجاد شود . ده بار با شمعک و ده بار بدون شمعک بگویید: پَ
تمرین ( ب َ) :لبها را برای لحظه ای چسبیده به هم نگاه دارید، لرزش را احساس کنید و بگویید :بَ
تمرین ( م َ ): حرکت لبها در سخن گفتن ارتباط مستقیمی با آنچه شما می گویید دارد .بی حرکتی لبها نشانه بی میلی به سخن گفتن است.  یکی دیگر از حروفی که برای وررزیده کردن لبها مقید است حرف م می باشد. هنگام تلفظ م زبان باید کاملا آزاد باشد.  ده بار بگویید :مَ اگر صوت را یک لحظه نگاه دارید لرزش را احساس می کنید.

متنی انتخاب کنید و با شدت و دقت مبالغه آمیز اجرایش کنید . این تمرین را در چهار مرحله انجام دهید:
با شمعک
بدون شمعک
آهسته
با صدای بلند
 
خوانش متن برای حروف هم مخرج:
 تلفظ "چ" و "ج" : رزمندگان چچن امروز با یورش به چهار کاروان نظامی روسیه چهل و چهار تن از نظامیان روس را زخمی کردند و چهارده نفر از آنها را به اسارت گرفتند . این چهارمین حمله ی سنگین نیروهای چچن به کاروان های روس در چند روز باقیمانده به آغاز سال جدید مسیحی است  .فرماندهان نظامی چچن خواستار برگزاری اجلاس چهار جانبه ی کشورهای همجوار برای مبادله اسرای چچنی و روسی شده اند .
تلفظ "س": انفجار یک بمب دست ساز که در داخل یک اتوبوس جاسازی شده بود سبب به هلاکت رسیدن سی و سه سرباز اسراییلی شد . این اتوبوس که در مسیر بیت المقدس به سوی پایگاه نظامی در حوالی صحرای سینا در حرکت بود، در فاصله سه کیلومتری این پایگاه منفجر شد .  در پی این سانحه سربازان رژیم صهیونیستی به سرعت مسیر های سه جاده ی اصلی منطقه را مسدود کردند.
تلفظ "ق" : محققان سوئدی تحقیقات گسترده ای را درباره علت آب شدن یخ های قطب شمال در منطقه شرق اقیانوس منجمد شمالی آغاز کرده اند . به گفته این محققان علت قطعی آب شدن کوه های یخی در قطب شمال و قطب جنوب افزایش دمای هوا به میزان ... درجه در این مناطق است . محققان سوئدی هنوز درباره صحت و نتایح این تحقیقات اظهار نظر قطعی نکرده اند.
تلفظ "ش": مسابقات والیبال نشسته ی ناشنوایان شهرهای مشهد ،شاهرود، نیشابور، شیراز و رشت امروز همزمان در شیراز آغاز شد . این مسابقات که در شش گروه برگزار می شود. تا روز شنبه ششم شهریور ماه ادامه خواهد داشت .
تلفظ " گ " و "ش" : یک گردان از نیروهای گشتی رژیم صهیونیستی سحرگاه دیشب هنگام گشت زنی در بزرگراهی در شرق بیت المقدس هدف رگبار آتش گروهی از رزمندگان فلسطینی قرار گرفت  . براساس گزارش های رسیده در این حمله نیروهای گشتی رژیم صهیونیستی متحمل خسارات سنگینی شد.
تلفظ "ک": مسابقات کشتی جام الکساندر مدوید با شرکت یک صد و چهل و یک کشتی گیر از 26 کشور جهان در مسکو برگزار می شود . تاکنون کشورهای کره شمالی ،اوکراین ،کره جنوبی ،ترکمنستان، قزاقستان ،ازبکستان ،دانمارک و پاکستان آمادگی خود را برای شرکت در این مسابقات اعلام کرده اند . کارشناسان کشتی پیش بینی کرده اند که در نخستین دور پیکارهای جام الکساندر مدوید در مسکو کشتی گیران فرنگی کار اوکراین بر حریف کهنه کار خود پیروز شوند.
تلفظ "ق" و "چ": چهار انفجار مهیب در چهار منطقه شهر بغداد به وقوع پیوست و گرد و غبار ناشی از آنها دقایقی آسمان بغداد را فراگرفت . هنوز از میزان تلفات و خسارات این انفجارها گزارش دقیقی مخابره نشده و هیچکس و هیچ سازمانی مسئولیت این چهار انفجار را به عهده نگرفته است . دقایقی پیش نیز بر اثر برخورد دوقطار باری در ایستگاه قطارهای باری درشرق بغداد چهارده واگن حامل چوب و چسب مایع دچار آتش سوزی شد.

تلفظ" ل " و " ر" : دادگاه بین المللی لاهه امروز محاکمه دو هواپیما ربای لیبیایی را آغاز کرد . این دو هواپیما ربا متهم اند که در اکتبر سال گذشته یک فروند هواپیمای مسافربری ایرباس لیبریا را بر فراز دریای آدریاتیک ربوده و آن را در یک فرود اضطراری در فرودگاهی در نزدیک شهر رم به زمین نشانده اند.
تلفظ "ج": در جلسه ی علنی امروز مجلس شورای اسلامی که با حضور رئیس جمهور برگزار شد . بررسی لایحه ی بودجه کشور آغاز شد. در آغاز این جلسه آقای روحانی رئیس جمهور ابراز امیدواری کردکه مجلس حداکثر تا پانزدهم اسفند  لایحه بودجه را تصویب کند و کمسیون های مجلس نیز در همین مدت بتوانند در جلسات جداگانه جزئیات لایحه بودجه به ویژه ارقام بودجه ی جاری را به دقت بررسی کنند.
تلفظ " ل" و "ر": یک دونده لیبریایی امروز رکورد دوی صدمتر  را در یک رقابت نزدیک و فشرده شکست و توانست صدمتر را در 9 ثانیه و 90صدم ثانیه طی کند . دو دونده لیبریایی دیگر نیز بعد از آن هموطن خود در  رده های دوم و سوم قرار گرفتند. سال گذشته دونده لیبریایی و مالزیایی صدمتر را در ده ثانیه طی کرده بودند.
تلفظ "ل"و "ر" و"س": رائول گونزالس ستاره فوتبال رئال مادرید امروز به علت آسیب دیدگی از ناحیه ران و ساق پای چپ نتوانست در سر تمرین های اضطراری این تیم برای مسابقه با تیم فوتبال بایر لورکوزن حاضر شود . کارشناسان فوتبال پیش بینی می کنند چنانچه رائول گونزالس نتواند به سرعت خود را برای حضور در سر تمرین ها آماده کن پیروزی تیم رئال مادرید بر بایر لورکوزن همانند سال گذشته سهل و ساده نخواهد بود.
*تمرین تسلط بر تلفظ :
در لرستان نه لرند و هر لری نه نره لر            نره لرچه نره لر هر نره لر چهل نره لر
 
هر یک از حروف الفبا را جایگذین "ب" کنید:
بَ وُ بابَم وَ بُما بُبُلی مِنَ البُبُلی باما

 

 

 

دوره های اموزشی سخنوران

Please publish modules in offcanvas position.