سخنوران


  

     

    aparat

    email

    instagram

    linkdin

     

    tel

    آیا کودکان دچار استرس می‎شوند؟

     

     

    آیا تا به‎حال کودکانی را دیده‎اید، که در حین تماشای فیلم یا در خلوت خود، علاقه‎مند به مکیدن شَست خود هستند یا در حین سؤال و جواب معلم سرکلاس، ناخن‎های خود را می‎جوند یا تا پیش از رسیدن به مرحله‎ی بزرگسالی دچار مشکل شب ادراری هستند؛ به نظر شما این علائم نشان دهنده‎ی چیست؟

    مواردی که در بالا برشمردیم، نشان از اضطراب و استرس کودکان دارد که این اضطراب در بزرگسالی می‎تواند به شکل پرخاشگری، بدزبانی، اذیت کردن دیگران، کابوس دیدن، دروغ گفتن، بی‌نظمی و نداشتن اعتماد به دیگران ظاهر شود.

    اغلب ما تصور می‎کنیم، کودکان در دنیای شاد و رویایی خود، هرگز با پدیده‎ای به نام اضطراب و دلهره مواجه نمی‎شوند؛ امّا تحقیقات دانشمندان ثابت کرده، عواملی هستند که منجر به شکل‎گیری تشویش و دلهره در کودک می‎شود.

     

    در پاسخ به این پرسش که عوامل استرس‌‌زای کودکان چیست؟ باید گفت، عوامل گوناگونی مثل: محیط خانواده، بیماری یا مرگ یکی از افراد خانواده، جدایی پدر و مادر از یکدیگر، ترس از تاریکی و... وجود دارد که می‌تواند باعث ایجاد استرس در کودکان شود، حتی کودکان کم سن و سال.

    آیا اضطراب کودکان درمان‎پذیر است؟

    برخی از راهکارها می‎توانند در حل معضل اضطراب در کودکان مفید واقع شوند؛ امّا پیش از درمان این رفتار، باید نقاط ضعف کودک که زمینه‎ساز اضطراب در او می‎شوند را تشخیص دهیم. کودکان خردسال در وهله‎ی اول ممکن است، احساس ناراحتی یا خشم و عصبانیت خود را دریابند، امّا ممکن است ندانند که احساس استرس یا اضطراب دارند. در اینجاست که کار والدین با کودک آغاز می‎شود و شما باید با زیر نظر گرفتن رفتارهای کودک و بررسی علائم مرتبط با استرس، این مسئله را تشخیص دهید.

    در مرحله‎ی بعدی می‎توانید از کودک بخواهید، مواقع یا مکان‎هایی که بیشتر این حس را تجربه می‎کند با شما در میان بگذارد. به طور مثال: آیا وقتی معلمش از او درس پرسیده و او بلد نبوده یا بچه‌ها به او خندیده‌اند، حس اضطراب پیدا کرده؟ یا زمانی بوده که مادرش مریض شده است؟ و یا هنگامی بوده که دوستش با او قهر کرده است؟ ‌پس از تشخیص شرایط استرس‎زا، باید با راهنمایی‎های مناسب و یا فراهم کردن شرایط روانی آرام، کودک را از شر مشکلش رها کنید.

    ممکن است این کار در ابتدا برای او سخت باشد، اما به مرور زمان آسان‌تر خواهد شد. فقط سعی کنید با شناختن استرس کودکتان به او کمک کنید و از او حمایت و محافظت نمایید. وقتی او بتواند به شما تکیه کند و بداند که مورد حمایت شما قرار خواهد گرفت، قطعاً احساس شادی خواهد کرد.  راهکارهای دیگری که در کاهش اضطراب کودک مؤثر هستند، عوامل به قرار زیر است:

    1. افزایش ساعات خاموشی تلویزیون و ابزارهای رایانه‎ای

    برنامه‌های تلویزیون چه خوب و چه بد در روح و روان کودک تأثیر می‌گذارد. والدین نباید فرزندشان را آزاد بگذارند تا همه‎ی برنامه‌های تلویزیون را ببیند، اگرچه بعضی از برنامه‌هایی که از تلویزیون پخش می‌شود مفید و آموزنده بوده، اما بعضی از برنامه‌ها استرس‌زا هستند. مثل فیلم‌های خشونت‌آمیز. قطعاً دیدن برنامه‌هایی که باعث به‌وجود آمدن رفتارهای خشونت‌آمیز یا بدخلقی و گستاخی در وجود کودک می‎شود و یا باعث ایجاد حملات عصبی در احساساتش می‌شود، درست نیست. البته در کنار برنامه‎های تلویزیونی، فضای مجازی و بازهای رایانه‎ای نیز، کار والدین را برای حفظ آرامش در خانه سخت‎تر کرده‎اند. بازیهای رایانه‎ای خشونت بار، دنیای پاک ذهنی کودکان را تغییر می‎دهد و ورود به فضای مجازی آنها را با بلوغ جنسی زودرس مواجه می‎کند.

    بسیاری بازیهای رایانه‎ای لزوماً خشونت‎بار نیستند به همین خاطر والدین تصور می‎کنند که کودک می‏تواند، ساعت‎ها خود را با آن مشغول کند. امّا در حقیقت ابزارهایی از قبیل: موبایل، رایانه و تلویزیون دارای اشعه‎های زیان‎باری هستند که به مرور زمان، نوعی کم‎اشتهایی و بی‎قراری را در کودک پدید می‎آورند.

    در این شرایط بهتر است، وقت بیشتری را با فرزندانتان صرف کنید و با انجام بازیهای دسته‎جمعی و گروهی، او را از تلویزیون و بازیهای رایانه‎ای و... دور کنید.

    1. برای موقعیت‎های جدید به کودک پیش زمینه‎ی ذهنی بدهید

    یکی از مهم‌ترین دلایل بروز استرس و نگرانی در کودکان یا بزرگترها، نداشتن پیش زمینه‎ی ذهنی در مواجه با موقعیت‎های جدید و تازه است. شما به عنوان یک پدر و مادر آگاه، باید بدانید که با دادن یک تصویر ذهنی ساده از آنچه هنوز ندیده و نسبت به آن ترس دارد، می‎توانید به او کمک می‌کنید تا بیشتر از همیشه احساس قدرت کند.

    برای مثال: گاهی اوقات با کودک خود در مورد رفتن به مدرسه و درس خواندن صحبت کنید. با این کار ساده، امّا مهم شما می‌توانید به او ذهنیتی روشن از محیط مدرسه و درس خواندن بدهید. به این ترتیب آیا فرزندتان هنگامی که به مدرسه رفت، می‌خواهد بیشتر از معلمش در یادگیری درس کمک بگیرد یا پدر و مادرش یا از یک دوست و همکلاسی؟! آیا او صبح‌ها درسش را بهتر یاد می‌گیرد یا زمانی که از مدرسه برگشت؟! شما با دادن حق انتخاب به کودک به او کمک می‌کنید تا احساس کند می‌تواند در یک موقعیت پرتنش و استرس‌زا، تسلط و نیز کنترل داشته باشد.

    1. شنوندهی خوبی باشید

    لطفاً با دقت به حرف‌های فرزندتان گوش دهید، البته این نکته مهم است که باید فقط شنونده‎ی خوبی باشید، بدون اظهار نظر یا پند و نصیحت. شما با گوش دادن به حرف‌های فرزندتان این اجازه را به او می‌دهید تا کمی از استرس و نگرانی‌اش را با شما شریک شود. این رفتار به کودکتان کمک می‌کند‌، کم‌کم استرس و نگرانی خود را کنترل کند و از بین ببرد. همچنین با گوش کردن به صحبت‌های او می‌توانید، منابع ایجاد استرس در فرزندتان را نیز کشف کرده و سپس به او کمک کنید.

    1. حامی خوبی برای فرزندتان باشید

     برخی والدین عادت دارند هنگامی که کودک هنوز کفش‌هایش را از پا درنیاورده است، او را سوال پیچ می‌کنند و درباره‎ی نمرات و تکالیف معلم و... از او بپرسند. باید بدانید این کار شما فقط باعث می‌شود، کودکتان احساس نا امنی کند و دچار استرس شود. وقتی کودکتان از مدرسه یا کلاس آموزشی و... به خانه برمی‌گردد، بهتر است به استقبالش بروید، او را در آغوش پرمهر و محبت‌تان بگیرید و ببوسید و کمتر از او سؤال بپرسید. این کار بهترین روش برای از بین بردن استرس در کودکتان است. حتماً برای فرزندتان وقت کافی در نظر بگیرید، حتی هنگامی که بزرگ‌تر شد، باز هم کیفیت زمان اهمیت دارد. برای بعضی از والدین سخت است که بعد از یک روز پرمشغله کاری به خانه برگشته و با کودک خود بازی کنند یا با او به صحبت بنشینند، اما صحبت کردن در مورد کارهای روزانه کودک نشان می‌دهد که او برای شما اهمیت دارد. پس با فرزندتان باشید و وقت‌تان را با او بگذرانید.

    1. ورزش کردن

    همه بچه‌ها عاشق ورزش‌هایی مثل راه رفتن، دویدن و شنا کردن هستند. لطفاً کارهایتان را کم کنید و زمانی را هر چند کوتاه به آنها اختصاص بدهید. برای مثال با فرزندتان به پارک رفته و روی چمن‌ها راه بروید، بدوید و بلند بلند بخندید. گاهی اوقات با آنها به استخر بروید و شنا کنید. در حقیقت این ورزش‌ها به فرزندتان آرامش می‌دهد و استرس‌شان را کم می‌کند.

    1. خندیدن

    حتما وقت کافی برای خندیدن و داشتن سرگرمی با فرزندتان اختصاص بدهید و خاطرات و لحظات خوبی را برای او رقم بزنید. زیرا همین خندیدن، باعث آرامش او می‌شود. بنابراین سعی کنید لحظاتی را بسازید که عاری از هرگونه افکار منفی باشد. شما با انجام این کارهای به ظاهر ساده، کمک خواهید کرد تا هم میزان استرس خودتان کم شود، هم کودک دلبندتان.

    1. احساس آرامش در محیط خانه

    اگر می‌خواهید فرزندتان دچار استرس نشود، باید تمام سعی و تلاش خود را بکنید تا خانه‌ای امن، آرام و پرمهر داشته باشید. البته منظور از احساس آرامش در محیط خانه این است که کودک بفهمد که پدر و مادرش حامی او هستند و هیچ‌گاه نمی‌گذارند آسیبی به او برسد و اگر کودک در محیط خانه احساس آرامش نکند و همچنین متوجه شود که دارد محبت والدینش را از دست می‌دهد، کم‌کم اعتماد به نفسش پایین می‌‌آید و دچار استرس و نگرانی می‌شود.

    1. روابط میان افراد خانواده

    روابط دوستانه و صمیمی بین افراد خانواده بسیار مهم است. وقتی ارتباط میان پدر و مادر دوستانه نباشد یا مدام با یکدیگر جر و بحث کنند، این نا آرامی و روابط غیردوستانه در خانواده باعث می‌شود،‌ کودک به لحاظ روحی آسیب‌دیده و دچار استرس و نگرانی شود.

    به خاطر داشته باشیم ما در قبال آینده‏ی کودکان مسئول هستیم و حتی اگر روابط میان خود و همسرمان، گاهی در شرایط نامطلوب به سر می‎برد، کودکان ما نباید در جریان ماوقع قرار گیرند. صحبت‎های مربوط به زن و شوهری، باید در اتاق یا مکانی جداگانه صورت گیرد.

    ضمن اینکه بسیاری از والدین، خود با مشکل اضطراب دست و پنجه نرم می‎کنند و این حالت روانی را به کودک انتقال می‎دهند. همان‎طور که می‎دانید، اغلب الگوبرداریهای کودک از ما به‌صورت غیرمستقیم انجام می‎شود؛ بنابراین هنگامی‎که شما از اتفاقات ساده با تنش و استرس فراوان گذر می‎کنید؛ کودک نیز این رفتار را مشاهده کرده و از آن الگو می‎گیرد. برای حل این معضل، والدین باید پس از آگاهی از مشکل خود در صدد رفع آن برآیند و سپس به کودک خود کمک کنند.

    البته ممکن است گاهی مشکل والدین با خود درمانی یا ورزش و انجام برخی حرکات تنفسی و... حل نشود؛ در این شرایط بهتر است، والدین به همراه کودک به دکتر روانشناس مراجعه کرده و آنها را از مشکل خود آگاه کنند تا هر دو با تلاش، شرایط روانی خود را تحت کنترل قرار دهند و آرامش خود و فرزندشان را تأمین کنند.

     

    نویسنده: زینب علی محمد

    نظر خود را اضافه کنید.

    ارسال نظر بعنوان میهمان

    0
    نظر شما به سامانه مدیریت ارسال شده است.
    • هیچ نظری یافت نشد
    کلیه حقوق این وب سایت متعلق به کانون سخنوران می باشد.

    Please publish modules in offcanvas position.