info@sokhanvaran.org      

     

    بررسی تاثیر رنگ، نور و بو در ارتباط موثر و فضای مذاکراتی

     

     

    موفقیت در برقراری ارتباط موثر  و مذاکره موفق جهت دستیابی به اهداف معین و مشخص، به حدی دارای اهمیت است که از هیچ موضوعی که در این مسیر اثر گذار است نمی توان به سادگی عبور کرد. عوامل محیطی  مانند جذابیت، رنگ، نور، بو و دما بر روی رفتار تعاملی و ارتباطی افراد تاثیر می گذارد. توجه به این عوامل و بررسی آن ها، باعث می شود شما یک گام جلوتر از دیگران حرکت کنید.

     

    جذابیت محیط

    ماسلو (Maslow) و مینتز (Mintz) یکی از جامع ترین و کلاسیک ترین تحقیقات را در این زمینه انجام داده اند که به بررسی تاثیرات جذابیت اتاق بر رفتارها و تعامل های افراد می پرداخت. آن ها سه اتاق را برای آزمایش خود انتخاب کردند. اتاق اول اتاقی زیبا، مبله، با نور غیرمستقیم از بالا، دو پنجره بزرگ که با پرده های زیبا پوشیده شده بودند و دیوارهایی به رنگ روشن داشت. دومین اتاق، با رنگ خاکستری تیره دیوارها، یک لامپ تک، روی سقف با سایه ای تیره روی مبلمان چرک و کثیف، منظره زشتی را نمایش می داد و این حس را منتقل می کرد که اتاق شبیه انباری شده است. اتاق سوم شرایط متعادل و خنثی داشت و دفتر معمولی یکی از اساتید دانشگاه بود. به افرادی که قرار بود آزمایش روی آن ها انجام شود، گفته شد وارد اتاق ها شوند و ارزیابی خود را نسبت به عکس هایی که از چهره های بعضی از افراد بود، بیان کنند. محققان در طول آزمایش، تمامی فاکتورهای موثر را کنترل می کردند.

    نتایج آزمایشات نشان داد که افرادی که در اتاق زیبا بودند نسبت به دو گروه دیگر ارزیابی مثبت تری نسبت به عکس ها داشتند. گر چه این نتایج جالب بود ولی از قبل قابل پیش بینی بود. آن چه غیرمنتظره بود فعالیت های گریزی و جانبی افراد در اتاق زشت بود. آن ها فعالیت های جانبی و منفی انجام می دادند که به موضوع آزمایش مربوط نبود. اتاق زشت، حس های یکنواخت بودن، سردرد، کینه توزی و واکنش های منفی را ایجاد کرد. از طرف دیگر اتاق زیبا واکنش های مثبت فراوانی از جمله میل به ادامه آزمایش، حس آرامش، اهمیت و لذت را به وجود آورد.

    شما هم باید تجربه های مشابهی در این زمینه داشته باشید. وقتی شما وارد محیطی می شوید که تمیز و زیباست، علاوه براین که در شما حس زیبایی، لذت و خوشی را ایجاد می کند این حس را در شما به وجود می آورد که در نگهداری و حفظ وسایل و نظافت محیط کوشا باشید. از طرف دیگر وقتی وارد محیطی شوید که زشت باشد و نظافت و تمیزی مناسبی نداشته باشد، نه تنها در شما حس خوبی ایجاد نمی کند بلکه شما هم اهمیت نمی دهید که در این محیط آشغال بریزید و یا آسیبی به وسایل آن برسانید.

    مطالعات اخیر نشان می دهد که نتایج آزمایشات ماسلو و مینتز اتفاقی نبوده است و افراد به جذابیت محیطی که در آن زندگی می کنند، حتی اگر به صورت موقت هم باشد، به شدت واکنش نشان می دهند. کارمندان تمایل بیشتری به ماندن در محیط کار زیبا دارند، اگر از افراد بخواهید که منتظر باشند، آن ها زمان بیشتری را در یک محیط زیبا منتظر می مانند بدون آن که احساس منفی و ناخوشایندی داشته باشند، افراد میل بیشتری برای برقراری ارتباط در محیط های زیبا دارند و نتایج تحقیقات اخیر نشان می دهد دانش آموزان میل به یادگیری بیشتری در کلاس های زیبا دارند.

     

    رنگ محیط

    به نظر محققان رنگ محیط بر رفتار تعاملی و ارتباطی مردم تاثیر دارد. رنگ محیط می تواند به شما انرژی بدهد، حالت افسردگی و بی حالی ایجاد کند، می تواند به شما حس آرامش و راحتی بدهد، می تواند یک فضای کاملا رسمی را تداعی کند و یا برعکس حس صمیمیت و خودمانی را در ذهن ایجاد کند. به طور مثال رنگ قرمز، تحریک کننده ترین رنگ است و بعد از آن نارنجی، زرد، بنفش، آبی و سبز قرار دارد.

    به گفته بسیاری از دانشمندان و محققان ارتباطات غیرکلامی، رنگ ها در طول تاریخ معانی سمبولیک و نمادینی را گسترش داده اند. تحقیقات کرومادینامیک دانشمندان (مطالعه تاثیرات روانی حاصل از مشاهده رنگ ها) ثابت کرده است رنگ های خاص بر بینایی، شنوایی، تنفس و گردش خون اثر می گذارد.

    معانی رنگ ها

    1- قرمز: هیجان، شادی ، سرزندگی، نشاط، خشم، غضب، دشمنی، تمرد، گناه، خون، شهوت، انرژی، سلطنت، سرگرمی

    2- آبی: خونسردی، آرامش، دلپذیری، نرمی، اطمینان، عزت، صداقت، سلطنت، جدی بودن، لطافت، راحتی، خیال، تصدیق

    3- زرد: هیجان، سرگرمی، بی باکی، افتخار، سرخوشی، نور، وضوح، درخشانی، لطافت

    4- نارنجی: فعالیت، شاید دلخوری، هیجان، به هم ریختن انگیزه، اندوه

    5- بنفش: سلطنت، کنترل، زحمت، خونسردی و آرامش، ازخودگذشتگی، دانایی

    6- بنفش روشن: آرامش، احترام، خونسردی، صلح، تصدیق

    7- سبز: خونسردی، دلپذیری، بهار یا تابستان، طراوت، التماس، امنیت، صلح، راحتی خیال، لطافت، سرما، پاکی، سبزیجات خوراکی

    8- خاکستری: اطمینان، خونسردی، آرامش، جدی بودن، قابل اطمینان بودن، استاندارد، وفاداری، قوی بودن، ثبات، تا حدی ملال آور

    9- سیاه: غصه، شدت، کنترل، قدرت، ناکامی، مرگ، توانایی، نیرو، فرمان، سلطه گری، مردانگی، فساد

    10- قهوه ای: نامیدی، غصه، احساس دلتنگی، بی طرفی، تواضع، ایمنی، تصدیق

    11- سفید: خلوص، تمیزی، پاکدامنی، درخشندگی، شیرخوارگی، بی گناهی، شادمانی، زنانگی، بسته به سایه انداختن خونسردی یا بی طرفی، روشنی

     

    آزمایشات کتچام (Ketcham)  در زمینه تاثیر رنگ و پیشرفت دانش آموزان

    کتچام در یکی از جالب ترین مطالعات کلاسیک خود در زمینه تاثیر رنگ و پیشرفت دانش آموزان در کلاس، سه مهدکودک را به عنوان نمونه آزمایشی انتخاب کرد. یکی از مهدکودک ها نیاز به رنگ داشت ولی رنگ آمیزی نشد. رنگ آمیزی مهدکودک دیگر مطابق روش استاندارد موسسات آموزشی انجام شده بود. یعنی دیوارها به رنگ کرم و سقف ها به رنگ سفید بودند. مهدکودک سوم با استفاده از اصول کرومادینامیک جهت تاثیرگذاری بیشتر رنگ آمیزی شد. راهروها با رنگ زرد شاد و روشن نقاشی شده بودند. کلاس های شمالی به رنگ قرمز کم رنگ و دیوارهای جنوبی با سایه هایی آرام مانند آبی و سبز رنگ آمیزی شدند. دیوارهای جلوی کلاس تیره تر از دیوارهای مقابل بودند و دیوار کلاس نقاشی به رنگ خاکستری خنثی بود تا با آثار رنگارنگ داخل کلاس تداخل پیدا نکند.

    مشاهدات کتچام از رفتارهای انجام شده در هر مهدکودک، دو سال به طول انجامید. به گفته کتچام نتایج حاصله شفاف و محرز بود. دانش آموزان در مدرسه سوم پیشرفت بسیار زیادی در آداب اجتماعی، آداب بهداشتی و ایمنی، مهارت های زبانی و کلامی، ریاضی، مطالعات اجتماعی، علوم و موسیقی نشان دادند. دانش آموزانی که در مدرسه اول بودند که رنگ نشده بود، کمترین میزان پیشرفت را نسبت به سایرین داشتند.

     

    نور محیط

    یکی از عواملی که به شدت روی رنگ محیط تاثیر دارد، نورپردازی است. روشن است که بدون حضور اشکالی از نور، رنگ نمود و جلوه خاصی ندارد. علاوه بر این خود نورپردازی به تنهایی هم می تواند رنگ آمیزی داشته باشد. نورهای رنگی خاص، تداعی کننده واکنش های عاطفی معینی هستند. اغلب، نورهای قرمز با خطر، نورهای زرد کمرنگ با رضایت خاطر و احتیاط، سبز کمرنگ با مهربانی، سبز با مرگ، آبی زنگاری با اشیاء بدشگون، نارنجی با گرمی و هیجان، آبی با آرامش، بنفش با ظرافت و ارغوانی با افسوس ارتباط دارد.

    نه تنها نور، بلکه شدت نور نیز در رفتار تاثثیر می گذارد. روشنایی زیاد نور طلایی و صورتی، فضای جشن را در ذهن تداعی می کند. نورپردازی ملایم به ویژه نور آبی، حالتی اندوهگین را به وجود می آورد. نورپردازی بسیار آبی و ملایم، منجر به خواب آلودگی می شود.

    تحقیقاتی که در مورد شدت نور انجام شده است نتایج جالبی را نشان داده است. در یک آزمایش چهار مرد و چهار زن را در دو اتاق هم اندازه که از نظر شدت نور متفاوت بود قرار دادند. در یکی از اتاق ها شدت نور زیاد بود و اتاق کاملا روشن بود و اتاق دیگر شدت نور کم بود و اتاق تاریکتر بود. نتایج نشان داد بازده کلامی در دو اتاق کاملا متفاوت بود. اتاقی که نورپردازی روشن داشت، پیگیری جریان گفتگوها به قوت خود باقی بود در حالی که در اتاق کم نور بعد از تقریبا سی دقیقه تمام گفتگوها خاتمه پیدا کرد.

    نورپردازی زیاد و کم حس آرامش و صمیمیت را به طرز متفاوتی تحت تاثیر قرار می دهد. نورپردازی کم باعث می شود افراد مدت زمان بیشتری در آن مکان بمانند زیرا محیط آرامش بخش می شود. به همین دلیل است که بسیاری از رستوران ها و کافه ها از نور کم استفاده می کنند تا مشتریان بتوانند زمان بیشتری را در کنار هم سپری کنند. در حالی که استفاده از نور زیاد، میل به فرار از محیط و یا خستگی شدید ایجاد می کند. نورپردازی با نور کم که با طرح سوالات دوستانه بین افراد غیرصمیمی همراه باشد، در طول مدت پاسخگویی، کاهش تردید، کاهش تماس چشم و کاهش قابل ملاحظه ای در مدت نگاه های خیره ایجاد می کند.

     

    عطر و بو

    هوای اطراف ما با عطر و بوهایی پر شده است که انواع پیام ها را منتقل می کنند. بوها می توانند خاطرات، ترس، عشق، سلطه و هیجان را انتقال دهند. حس بویایی به طور ناخودآگاه، ما را در شکل دادن عقاید دیگران کمک می کند. مسلما بو کردن روشی برای برقراری ارتباط و تعامل با دیگران است. بو جزئی بسیار قوی و غیرقابل رویت در فرایند ارتباطات غیرکلامی به شمار می رود.

     

    در فرهنگ امروز ما بوی خوب و خوشایند اهمیت بسیاری دارد و سالانه ملیاردها تومان صرف خرید عطرها و اسپری ها می شود. تحمل بوی نامطبوع دهان و یا زیر بغل عرق کرده، خارج از توان هر کسی است. شما می توانید به مردم بگویید که موهایتان نامرتب است، باید به آرایشگاه بروید و یا صورتتان نیاز به اصلاح دارد، ولی نمی توانید به آن ها بگویید که بوی بد می دهند. اگر به آن ها بگویید که بو می دهند، آن ها این مسئله را توهین به خود محسوب می کنند و ارتباطات شما دچار مشکل و مخاطره می شود. اغلب کسانی که بوی بد می دهند، خود به آن واقف نیستند و تغییر عقیده آن ها کار بسیار دشواری است.

    به طور متوسط انسان می تواند حداقل چهار هزار بوی متمایز را تشخیص دهد. نه تنها حساسیت افراد نسبت به بوها متفاوت است بلکه ارزیابی آن ها نسبت به یک بوی خاص نیز فرق می کند. به طور مثال فردی یک بوی خاص را مطبوع، دیگری همان بو را نامطبوع و نفر سوم اصلا این بو را متوجه نمی شود. علاوه بر اینکه واکنش افراد مختلف نسبت به بوها متفاوت است ، تحقیقات نشان می دهد که جنسیت هم عامل تاثیرگذاری است. زنان و مردان ادراک و فهم متفاوتی نسبت به بوها دارند.

     

     

    دیدگاه‌ها   

    0 #1 سودابه حسن پور 1397-02-01 18:15
    خوب بود خصوصا قسمت اول جذابیت محیط.
    نقل قول کردن

    نوشتن دیدگاه


    تصویر امنیتی
    تصویر امنیتی جدید

    کلیه حقوق این وب سایت متعلق به کانون سخنوران می باشد.

    Please publish modules in offcanvas position.